ATHINA  est une déesse étonnante. Elle est sortie toute armée de la tête de Dias. Symbole de la combativité et de la sagesse, elle mène surtout un combat POUR la sagesse. Les Grecs ne lui ont pas trouvé une place dans le ciel comme archétype. Ils ont préféré la garder près d’eux sur terre, à Athènes, sa ville, au Parthénon, son temple, comme présence du ciel, du ciel intérieur.

APHRODITI déesse de la beauté sensuelle et consensuelle, veut plaire à tous. Pour arriver à ses fins tous les moyens sont bons. Elle se présente sous trois aspects :

a) Aphroditi « callipyge » plantureuse et terrestre,

b) Aphroditi « anadyomène », qui émerge de l’écume des vagues, raffinée, élégante, initiatrice aux secrets d’alcôve c) Aphroditi « Ourania », céleste, éthérique, inaccessible, fantasmatique et inspiratrice des grands esprits (Homère, Ovide, Gérard de Nerval…)

ERMIS : On dit «hermétique» une idée qui semble absconse. Hermès est le dieu de la communication. Il nous invite à mieux scruter toute sorte de messages que nous croyons vrais. La plupart du temps nous voulons communiquer avec quelqu’un qui est à l’autre bout de la terre et nous restons complètement indifférent envers celui qui est en face de nous.

ARTEMIS. Sans aucune forme de vie, visible à nos yeux sur notre satellite naturel, SELINI : la lune  détermine toute forme de vie sur notre planète. Au départ elle est attribuée à Artémis, déesse de la génération.

L’enlèvement d’ ELENI ( : la lune) par Pâris symbolise l’usurpation des Mystères de la Vie tenus secrets à Eleusis.

La guerre de Troie était un combat pour la Vie : La Vie de l’Esprit. Les Grecs ont su démocratiser les mystères réservés à une élite dans d’autres cultures (Egypte, Perse, Inde), non sans risque.

APOLLON : Lorsqu’il ne conduit pas le char du Soleil, Apollon danse avec les Muses. « Le soleil est nouveau tous les jours » dit Héraclite. Il ne faut pas le regarder, mais voir ce qu’il nous offre. Suivre ses rayons jusqu’aux cris de joie des enfants.

DIMITRA : André Gide parlait des « nourritures terrestres ». L’homo sapiens est l’homme des saveurs. (Sapere : connaître  et avoir de la saveur). La saveur des nourritures terrestres est le bonheur. Celle de l’esprit est l’initiation. La visée des Mystères d’Elephsis célébrés à son honneur, était la réunion de ces deux.

IRA se réveille subitement dans son sommeil et trouve Iraclis, enfant de Dias et d’Alkmini, sur son sein. Elle le repousse, mais la force du héros fait gicler  le lait jusqu’au ciel. C’est ainsi que se forma « la voie lactée » : La Galaxie, qui se dit en Grec : GALAXIAS (masculin)

ARIS. Les Grecs n’aimaient pas Aris, dieu de la guerre. Les Romains, eux, lui consacraient des Temples. Ses deux fils l’accompagnent, Dimos (combat) et Phovos (la crainte) ainsi que sa soeur Eris (la lutte). Héraclite nous dit : «  La guerre est père de tout ». (En Grec polemos : la guerre, c’est masculin)

Une de ses filles est ARMONIA : l’Harmonie. On comprend mieux pourquoi la musique est faite de consonances et de dissonances.

DIAS : Dias ou Zephs des Grecs est devenu Jupiter chez les Romains, mot composé de Zeus et Pater. Zeus est devenu Jus qui est jus – tice en latin. C’est un père farouche, mais aussi soucieux de la Justice. Une Justice céleste différente de celle des hommes : Il ordonne les noces d’Eros et de Psyché. Quel législateur aurait eu une telle idée ?

ESTIA est la protectrice de ikos : l’habitat en grec, d’où l’éco-nomie et l’éco-logie. Toute idée de gestion et de protection est liée à la gestion et la protection de l’habitat. Une flamme était allumée jour et nuit au centre de la maison. Aujourd’hui, le feu sacré est complètement éclipsé par la fièvre de la planète.

IPHAISTOS, Créature difforme à la naissance, est jeté par sa mère Ira dans la mer. Sauvé par Thétis, il revient remercier sa mère en lui offrant un magnifique trône en or. Ira ravie, s’assied et ne peut plus se relever. Pour libérer sa mère, il demande la main d’Aphroditi, déesse de la Beauté, qu’il obtient de Dias. Malin …

Intelligent et sympathique grâce à ses flatteries et ses inventions, il est aimé de tous. Sur ordre de Dias, il a modelé PANDORA pour égarer les humains, en leur faisant prendre les planètes pour des corps célestes errants, planants, étymologie grecque du mot planète.

POSSIDON. Dieu des eaux est un dieu coléreux, comme les tempêtes en mer qu’il provoque. Il est furieux contre Odyssephs qui a aveuglé son fils, le cyclope Polyphimos, il a détruit tous ses compagnons jusqu’au dernier.

ODYSSEPHS signifie « en colère ». Dans les moments les plus difficiles de sa vie, il a toujours préféré la discussion ou la ruse plutôt que se mettre en colère. Ce sont ses exploits qu’inspirent les rapsodies à Homère.

Les pythagoriciens considéraient le retour d’Odyssephs à Ithaki, son île natale, comme la préfiguration du salut éternel assuré au Sage.

NEUF MUSES : La musique est devenue un a-musement : Un moyen de distraction, un hymne à l’oubli. Dans l’Antiquité, il était question d’un type d’éducation dont la fin était ce qu’on appelait un : μουσικός ανήρ : Un adepte des Muses, un homme qui cultivait non seulement la musique, mais un art de vivre inspiré par les neuf Muses. Par ailleurs, les Pythagoriciens considéraient SAPPHO la poétesse, comme la dixième Muse.

9 + 1 HUMORESQUES : Le rire est le propre de l’homme. L’homme provient de l’humus, qui est l’origine terrestre de l’humanité. L’humour pourrait être l’origine céleste de l’humanité. Hippocrate discerne quatre espèces d’humeurs chez l’homme qui déterminent sa santé. Un homme d’humeur égale, pour les Grecs est un sage. L’humeur égale rapproche le mot  « santé » du mot « sainteté ».

IRIS est la Messagère entre les humains et les Dieux, et se présente comme un arc-en-ciel. Iris, est aussi cette partie de l’œil qui permet de voir le monde extérieur comme le monde intérieur.

PYTHAGORAS  a trouvé un lien entre la musique et le ciel fondé sur les nombres. Le nombre est une entité ontologique par rapport au chiffre qui n’est qu’une indication quantitative. Le nombre éveille notre pensée, le chiffre nous conditionne. Il a parlé également d’un ciel sphérique et fermé qui ouvrait l’âme au mystère du cosmos. Aujourd’hui la science nous parle d’un univers infini, mais paradoxalement l’homme moderne s’est enfermé, il est devenu atomiste.

 

Η ΑΘΗΝΑ είναι αυτή η εκπληκτική Θεά που βγήκε ένοπλη από το κρανίο του Δία. Σύμβολο του αγώνα και της σοφρωσύνης – ή του αγώνα για τη σοφρωσύνη – δεν προβλήθηκε στον ουρανό από την ελληνική φαντασία. Επροτίμησαν να την κρατήσουν κοντά τους στη γη, στην πόλη της, την Αθήνα, στον ναό της, τον Παρθενώνα.

Η ΑΦΡΟΔΙΤΗ. Για τη θεά της ομορφιάς και της γοητείας όλα τα μέσα ήταν καλά γιά ν’αρέσει σε όλους. Παρουσιάζεται σε τρείς όψεις : α) Καλλίπυγος, επίγειος, β) Αναδυομένη, κομψή, γνώστης των μυστικών της κλίνης και γ) Ουρανία, αιθέρια, ασσήλληπτη, φανταστική και εμπνεύστρια των μεγάλων πνευμάτων. (Ομηρος, Gerard de Nerval…)

Ο ΕΡΜΗΣ. Κακώς λέγομε « ερμητική » μία ιδέα που μας φαίνεται παράξενη. Ο Ερμής, προστάτης της επικοινωνίας, ζητάει παντοτε μία πιό μεγάλη προσοχή σε κάθε μήνυμα που λαμβάνομε. Επιθυμούμε να έλθομε σε επικοινωνία με την άλλη άκρη του κόσμου και αγνοούμε τον άνθρωπο που είναι μπροστά μας.

ΑΡΤΕΜΙΣ – ΣΕΛΗΝΗ – ΕΛΕΝΗ. Χωρίς ίχνος ζωής στο φυσικό μας δορυφόρο, το φεγγάρι ρυθμίζει ότι είναι ζωή στον πλανήτη μας. Η Σελήνη στην αρχή ήταν αφιερωμένη στην θεά Αρτεμη, θεά παρθένος, προστάτιδα της γέννησις. Απ’ την άλλη πλευρά, η αρπαγή της ωραίας Ελένης από τον Πάρη, συμβολίζει την αρπαγή των Μυστηρίων της Ζωής που εκρατούντο μυστικά στην Ελευσίνα. Ο πόλεμος της Τροίας ήταν ένας αγώνας γιά τη ζωή, τη Ζωή του ζωντανού πνεύματος. Οι Ελληνες κατόρθωσαν να δημοκρατοποιήσουν τα μυστήρια που άλλοι λαοί κρατούσαν μόνο γιά μία κάστα (Αιγύπτιοι, Ινδοί, Πέρσες) χωρίς να τα διαστρέψουν.

Ο ΑΠΟΛΛΩΝ. Οταν δεν οδηγεί το άρμα του Ηλίου, χορεύει με τις Μούσες. « Ο Ηλιος είναι καινούργιος κάθε μέρα », μας λέει ο Ηράκλειτος. Δεν πρέπει να τον κοιτάζομε, αλλά να βλέπομε τι νέο μας προσφέρει. Ν` ακολουθούμε τις ακτίνες του μέχρι τις χαρούμενες κραυγές των μικρών παιδιών.

Η ΔΗΜΗΤΡΑ.  Ο André Gide μιλούσε γιά « γήινες τροφές ». Σήμερα μιλάμε για « γεύσεις ». Πρόκειται γιά τον homo sapiens, « άνθρωπο της γεύσης ». (Sapere σημαίνει γιγνώσκω και γεύομαι). Η γεύσης των γήινων τροφών είναι η ευτυχία. Η γεύση του πνεύματος είναι η μύησις. Ο σκοπός των Ελευσηνίων Μυστηρίων προς τιμήν της ήταν ακριβώς ο συνδυασμός αυτών των δύο.

Η ΗΡΑ ξυπνάει ξαφνικά και βρίσκει τον Ηρακλή, παιδί του Δία και της Αλκμήνης, στο μαστό της. Τον σπρώχνει αλλά με τη δύναμη του ήρωα, το γάλα ορμάει μέχρι τον ουρανό. Ετσι εδημιουργήθηκε ο ΓΑΛΑΞΙΑΣ.

Ο ΑΡΗΣ. Οι Ελληνες δεν αγαππούσαν το θεό του πολέμου. Οι Ρωμαίοι του αφιέρωσαν ναούς. Οι δύο του γιοί τον συνοδεύουν, Δείμος και Φόβος, καθώς και η αδελφή του η Ερεις. Ο Ηράκλειτος λέει : « Πόλεμος πάντων μὲν πατήρ ἐστι ». Ενα από τα πιό παράδοξα της μυθολογίας είναι πως γίνεται πατέρας της Αρμονίας.

Ο ΔΙΑΣ. Ο πατέρας των θεών γιά τους αρχαίους Ελληνες, έγινε JUPITER στους Ρωμαίους. Μία σύνθετη λέξη φτιαγμένη από το Jus και Pater. Δίκαιος Πατέρας. Ενας μεγαλώθυμος πατέρας. Στην ουράνια δικαιοσύνη του διατάζει το γάμο του Ερωτα και της Ψυχής. Ποιό δικαστή στη γη ενδιαφέρουν σήμερα τέτοια πράγματα.

Η ΕΣΤΙΑ είναι η προστάτιδα της οικείας. Ο οίκος έχει σχέση με την οικο-νομία και την οικο-λογία. Κάθε ιδέα διοίκησης και προστασίας σχετίζεται με τη διοίκηση και την προστασία της κατοικείας. Μία φλόγα ήταν αναμένη μέρα και νύχτα στο κέντρο της οικείας. Σήμερα, η θέρνανση του πλανήτη απασχολεί περισσότερο τον κόσμο από τη Θεία φλόγα.

Ο ΗΦΑΙΣΤΟΣ είναι ένα απαίσιο δημιούργημα, που η μητέρα του η Ηρα πέταξε στη θάλασσα. Σωθής από την Θέτιδα επιστρέφει γιά να ευχαριστήσει τη μητέρα του προσφέροντας της ένα υπέροχο χρυσό θρόνο. Η Ηρα, πολύ ευχαριστημένη κάθεται αλλά δεν μπορεί να σηκωθεί. Γιά να ελευθερώσει την Ηρα, ζητάει σαν αμοιβή την Αφροδίτη για σύζυγο, την οποία λαμβάνει από το Δία. Πονηρός…

Εξυπνος και συμπαθητικος με τις κολακίες του, έφτιαξε την ΠΑΝΔΩΡΑ γιά να παραπλανήσει τους ανθρώπους, οι οποίοι νομίζουν πως οι πλανήτες πλανούνται στον ουρανό.

Ο ΠΟΣΣΕΙΔΩΝ, Θεός της θάλασσας, όταν θυμώνει προκαλεί τη θύελα. Μισούσε τον Οδυσσέα επειδή ετύφλωσε τον κύκλωπα Πολύφημο, ένα από τους γιούς του. Τον κυνήγησε και του κατέστρεψε όλους τους συντρόφους του.

ΟΔΥΣΣΕΥΣ σημαίνει « οργισμένος ». Ομως, στις πιό δύσκολες στιγμές της ζωής του, προτίμησε την συζήτηση ή το δόλο, από την οργή. Τι μεγαλειώδης εργασία πάνω στον εαυτό του. Γι’αυτό και οι Πυθαγόριοι θεωρούσαν το γυρισμό του Οδυσσέα στην Ιθάκη, σαν την αγγελία της  αιώνιας σωτηρίας που επιφυλάσεται στο σοφό.

ΟΙ ΕΝΝΕΑ ΜΟΥΣΕΣ. Η μουσική έχει γίνει ένα είδος διασκέδασης. Ενας ύμνος στη λήθη. Στην αρχαιότητα υπήρχε μία διδασκαλία της οποίας ο σκοπός ήταν ο μουσικός ανήρ που ήταν όχι μόνο μουσικός, αλλά καλλιεργούσε και τις εννέα Μούσες. Οι δε Πυθαγόριοι θεωρούσαν την Σαπφώ σαν τη δέκατη Μούσα.

9 + 1 HUMORESQUES. Το γέλιο είναι το ιδιαίτερο του ανθρώπου. Ο άνθρωπος προέρχεται από το humus των λατίνων, που είναι η αρχή της γήινης ανθρωπότητας. Το χιούμορ μπορούσε να είναι η ουράνια αρχή της ανθρωπότητας. Ο Ιπποκράτης διακρίνει τέσσερεις κράσεις στον άνθρωπο που ρυθμίζουν την  υγεία του. Η ισοθυμία γιά τους αρχαίους έλληνες είναι σωφροσύνη. Η ισορυθμία πλησιάζει τις λέξεις υγεία και αγία.

Η ΙΡΙΣ είναι Αγγελιοφόρος μεταξύ των ανθρώπων και των Θεών. Παρουσιάζεται σαν ουράνιο τόξο. Η Ιρις είναι εξ ίσου στον οφθαλμό αυτό που επιτρέπει την όραση του εξωτερικού κόσμου, όπως και του εσωτερικού.

Ο ΠΥΘΑΓΟΡΑΣ βρήκε μία σχέση μεταξύ της μουσικής και τ`ουρανού βασιζόμενος στον αριθμό. Ο αριθμός γιά τον Πυθαγόρα είναι οντολογική έννοια εν σχέση με τον αριθμό της καθημερινής μας ζωής που είναι κάτι το ποσοτικό. Ο αριθμός γιά τον φιλόσοφο είναι κάτι που ξυπνάει την σκέψη μας, ενώ η ποσότητα μας καθυποβάλλει. Μιλούσε εξ ίσου γιά ένα σύμπαν κλειστό που άνοιγε τη ψυχή του ανθρώπου στο μυστήριο του κόσμου. Σήμερα η επιστήμη μιλάει γιά ένα σύμπαν άπειρο, αλλά το παράδοξο είναι ότι ο σύγχρονος άνθρωπος εσωκλείστηκε, έγινε ατομιστής.

24 μινιατούρες τ’ουρανού

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΦΗΣ

Γιώργος Δέλφις – πιάνο ~ Γκοντεφρουά Βούιτσιτς – βιολοντσέλλο